Dhanteras 2026: ଧନତେରସ: ଧନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପର୍ବ, ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପୌରାଣିକ କଥା

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଦୀପାବଳି ପର୍ବର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଧନତେରସରୁ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏହି ପର୍ବର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହାକୁ ଧନତ୍ରୟୋଦଶୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଧନର ଦେବୀ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ଆୟୁର୍ବେଦର ଦେବତା ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ଧନତେରସର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଅମୃତ କଳସ ଓ ଆୟୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନ ନେଇ ସମୁଦ୍ରରୁ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଏହି ଦିନକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଭାରତ ସରକାର ୨୦୧୬ ମସିହାରୁ ଧନତେରସ ଦିନକୁ ଜାତୀୟ ଆୟୁର୍ବେଦ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ସୁନା, ରୁପା କିଣିବାର ପରମ୍ପରା

ଧନତେରସ ଦିନ ସୁନା, ରୁପା, ନୂଆ ବାସନକୁସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାତୁର ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା ଶୁଭ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଲୋକମାନେ ଏହି ଦିନ ନୂଆ ଜିନିଷ ଘରକୁ ଆଣିଲେ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଘର ସଫା କରିବା, ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରରେ ରଙ୍ଗୋଲି ପକାଇବା ଏବଂ ଦୀପ ଜାଳିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି।

ଧନତେରସ ସହ ଜଡ଼ିତ ପୌରାଣିକ କଥା

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ରାଜା ହିମଙ୍କ ୧୬ ବର୍ଷୀୟ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଜାତକରେ ବିବାହର ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ସାପ କାମୁଡ଼ାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ବୋଲି ଲେଖାଥିଲା। ଏହା ଜାଣି ତାଙ୍କ ନବବିବାହିତା ପତ୍ନୀ ସେହି ରାତିରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶୋଇବାକୁ ଦେଇନଥିଲେ। ସେ ଘରର ଦ୍ୱାରରେ ସୁନା, ରୁପା ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅନେକ ଦୀପ ଜାଳି ରଖିଥିଲେ। ରାତିସାରା ଗପ ଓ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ ରଖିଥିଲେ। ଯମରାଜ ସାପ ରୂପରେ ଆସି ଦୀପ ଓ ଅଳଙ୍କାରର ଚମକରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିନଥିଲେ। ଫଳରେ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲା।

କିପରି ପାଳନ ହୁଏ ଧନତେରସ?

ଏହି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଘରର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର, ତୁଳସୀ ଚଉରା ଓ ଘରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ ଜଳାଯାଏ। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଯମରାଜଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦୀପ ଜଳାଇବାର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଧନତେରସ କେବଳ ଧନସମ୍ପତ୍ତିର ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବାର ଏକ ପବିତ୍ର ଅବସର।