Lalit Modi’s New Citizenship : ଲଳିତ ମୋଦୀଙ୍କ ନୂଆ ନାଗରିକତା, ବଢ଼ିବ କି ଅଡ଼ୁଆ?
ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକ ହେଲେ ଲଳିତ ମୋଦୀ | ତେବେ କ’ଣ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଅସମ୍ଭବ? ଜାଣନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଚୁକ୍ତି ଓ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ଆଇନ କ’ଣ କହୁଛି |

IPLର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ବିବାଦୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଲଳିତ ମୋଦୀ ଏବେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ହାସଲ କରିଥିବା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଅନ୍ରେ ଏକ ଅଭିଭାଷଣ ଦେବା ସମୟରେ ସେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରିଟେନ୍କୁ ନିଜର ଘର ବୋଲି କହି ଆସୁଥିବା ଲଳିତ ମୋଦୀ ଏବେ ସେଠାକାର ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇଛନ୍ତି।ତେବେ ତାଙ୍କର ଏହି ନୂଆ ନାଗରିକତାକୁ ନେଇ ଭାରତରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ କ’ଣ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ? ଭାରତରେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ମାମଲା ଓ ତଦନ୍ତର ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ ହେବ?
କାହିଁକି ଭାରତ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ଲଳିତ ମୋଦୀ?
IPLରେ ଆର୍ଥିକ ଅନିୟମିତତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଘେରକୁ ଆସିଥିଲେ ଲଳିତ ମୋଦୀ। ଏହାପରେ BCCI ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା। ମେ ୨୦୧୦ରେ ସେ ଭାରତ ଛାଡ଼ି ବ୍ରିଟେନ୍ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ IPLର ନିଲାମ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅନିୟମିତତା, ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ଏବଂ FEMA ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ୨୦୧୫ରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଦାଲତ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜାମିନବିହୀନ ଗିରଫ ପରୱାନା ଜାରି କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଏନଫୋର୍ସମେଣ୍ଟ ଡାଇରେକ୍ଟରେଟ୍ର ସମନର ଜବାବ ନଦେବା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।
ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ପରେ ବି ଭାରତ ଆଣିପାରିବ ସରକାର?
ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ହାସଲ କରିବା ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଲଳିତ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଆଉ ଭାରତକୁ ଅଣାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ଆଇନଗତ ମାମଲା ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ଶେଷ ହୋଇଯିବ ନାହିଁ।ଭାରତ ଓ ବ୍ରିଟେନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ନାଗରିକତା ହାସଲ କରିଥିବା କାରଣରୁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣରୁ ଛାଡ଼ ମିଳିଯାଏ ନାହିଁ।ଅର୍ଥାତ୍, ଯଦି ଭାରତ ସରକାର ଆବଶ୍ୟକ ଆଇନଗତ ପ୍ରମାଣ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ସହ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଦାବି କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରିଟେନ୍ର ଅଦାଲତ ଏହାର ବିଚାର କରିପାରିବେ। ତେଣୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଆଇନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ।
କ’ଣ ବଢ଼ିବ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣର ଜଟିଳତା?
ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ମିଳିବା ପରେ ଲଳିତ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଭାରତ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା କିଛିଟା ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ। କାରଣ, ଏବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଦାବିକୁ ବ୍ରିଟେନ୍ର ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ବିଚାର କରାଯିବ।ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ଅଭିଯୋଗର ଯଥେଷ୍ଟ ଆଧାର ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ସହିତ ମାନବାଧିକାର, ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯିବ। ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକ ହେବା ପରେ ସେ ସେଠାକାର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ନାଗରିକଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ଅଧିକାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇବେ। ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ରିଟେନ୍ରୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
କ’ଣ ଆଉ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ନୁହନ୍ତି ଲଳିତ ମୋଦୀ?
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ପାଇବା ପରେ ଲଳିତ ମୋଦୀଙ୍କ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତାର ସ୍ଥିତି କ’ଣ?ଭାରତରେ ଦ୍ୱୈତ ନାଗରିକତାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ନାଗରିକତା ଗ୍ରହଣ କଲେ ତାଙ୍କର ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ସମାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।ତେଣୁ ଲଳିତ ମୋଦୀ ଯଦି ଆଇନଗତ ଭାବେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ଆଉ ବଳବତ୍ତର ରହିବ ନାହିଁ। ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାଗରିକତା ଲଳିତ ମୋଦୀଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଆଇନଗତ ସୁବିଧା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଆଣିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଭାରତରେ ଥିବା ଅଭିଯୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବ ନାହିଁ। ଭାରତ-ବ୍ରିଟେନ୍ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ଫେରାଇ ଆଣିବାର ଆଇନଗତ ବାଟ ଏବେ ବି ଖୋଲା ରହିଛି।
