କଳାହାଣ୍ଡିର ମାଟିରେ ମା’ଙ୍କ ଛତର ଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଇତିହାସ, ରାଜପରମ୍ପରା ଓ ଜନଆସ୍ଥାର ଅନନ୍ୟ ସଙ୍ଗମ। ଏହି ମହାନ ପରମ୍ପରା ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଅନେକ ଐତିହାସିକ କାହାଣୀ।